سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
181
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
قدّرا جميعه ، على الالف لتعذّر تحريكها ، و هو الّذىّ قد قصّرا ، اى سمّى مقصورا ، لانّه حبس عن الحركات و القصر الحبس . او لانّه غير ممدود . قال الرّضى ( ره ) و هو اولى ، لما يلزم على الاوّل من اطلاقه على المضاف الى الياء . ترجمه و شرح : تقدير اعراب در اسم مقصور مصنّف گويد : پس اسم اوّل جميع انواع اعراب در آن مقدّر است . شارح گويد : مقصود از « اوّل » اسمى است همچون مصطفى كه آخرش الفى لازم دارد . و منظور از تقدير اعراب ، تقدير آن برالف است زيرا تحريك الف متعذّر است از اينجهت حركات اعرابى در آن ظاهر نشده بلكه بايد آنها را مقدّر گرفت فلذا در امثله : جائنى مصطفى ، رأيت مصطفى ، مررت بمصطفى . هرسه قسم اعراب كه ضمّه و فتحه و كسره باشد برالف مقصورهاى كه در آخر كلمه مصطفى است مقدّر مىباشد . وجه تسميه اسم مذكوربه مقصور سپس مصنّف گويد : اسم اوّل همچون مصطفى همانست كه مقصور مىباشد . شارح گويد : يعنى آن را مقصور مىنامند و وجه تسميه آن به اين اسم آنست كه :